W programie m.in., wybrane zagadnienia:
- Podstawy prawne i intertemporalne nowelizacji KPA (13 VII 2025) -wybór i stosowanie przepisów (Ordynacja podatkowa, ustawa o finansach publicznych, KPA) oraz zasady przejściowe.
- Wymogi formalne i strony postępowania -termin załatwienia, brak formalny vs. merytoryczny, reprezentacja pełnomocnika i osoby prawnej.
- Przesłanki udzielania ulg - klauzule generalne (interes publiczny vs. interes zobowiązanego), ważny interes, uzasadnione względy społeczne i gospodarcze.
- Rodzaje ulg i kompetencje organu - odroczenie, raty, umorzenie kary czy odsetek, ulgowe rozłożenie na raty – wniosek vs. z urzędu; zakres i liczba rat, wysokość odroczenia.
- Ulgi dla przedsiębiorców a pomoc publiczna- de minimis (rolnicza, pozarolnicza), konieczność oceny dopuszczalności pomocy, wymagane dokumenty i konsekwencje ich braku.
- Postępowanie dowodowe i przygotowanie decyzji-zakres dowodów, warunkowa subsumpcja, dwustopniowość decyzji, zasady uzasadniania i doręczania, skutki częściowych wpłat lub cofnięcia wniosku.
- Etap po wydaniu decyzji i postępowanie odwoławcze - skuteczność decyzji, wpływ odwołania na wykonanie, postępowanie egzekucyjne wobec rat, zmiana decyzji i obowiązki sprawozdawcze.
Wzory pism, jakie otrzymają uczestnicy:
- Decyzja o odmowie udzielenia ulgi w spłacie
- Decyzja o udzieleniu ulgi w spłacie
- Decyzja o udzieleniu ulgi w spłacie – żądania alternatywne
- Decyzja o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskiem o udzielenie ulgi z uwagi na bezprzedmiotowość
- Wezwanie do złożenia wyjaśnień – osoba fizyczna (+ oświadczenie majątkowe)
- Wezwanie do złożenia wyjaśnień – osoba prawna
- Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych
- Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych – przedsiębiorca
- Zawiadomienie o zakończeniu zbierania materiału dowodowego
- Postanowienie dowodowe – z urzędu
- Postanowienie dowodowe – oddalające wniosek strony
- Postanowienie dowodowe – dopuszczające dowód strony
- Zawiadomienie wierzyciela skierowane do organu egzekucyjnego o rozłożeniu na raty administracyjnej kary pieniężnej dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym
- Zawiadomienie wierzyciela skierowane do organu egzekucyjnego o ustaniu przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego
- Analiza wskaźnikowa – Excel.
Szczegółowy program szkolenia:
1. Przepisy właściwe dla rozstrzygnięcia o uldze w spłacie administracyjnej kary pieniężnej
- Jak rozpoznać, które przepisy są właściwe?
- Jakie regulacje prawne należy brać pod uwagę przy udzielaniu ulg w spłacie administracyjnych kar pieniężnych nakładanych przez PSSE? Ordynacja podatkowa, ustawa o finansach publicznych czy KPA?
- Jakie zmiany wprowadziła tzw. ustawa deregulacyjna, wprowadzająca nowelizację KPA z dniem 13 lipca 2025 r. w zakresie ulg dotyczących administracyjnych kar pieniężnych? Jak wyglądają przepisy intertemporalne?
2. Kwestie wstępne
- Jaki jest cel instytucji ulg w spłacie należności?
- Jaki jest termin na załatwienie sprawy?
- Jakie są formalne wymagania wniosku strony o udzielenie ulgi w spłacie?
- Co zrobić, jeżeli podanie nie spełnia wymagań formalnych? Jak w takim przypadku obliczać termin załatwienia sprawy?
- Jak odróżnić brak formalny od braku merytorycznego podania? Jakie są skutki tych braków?
- Kto jest stroną postępowania o udzielenie ulgi w spłacie?
- Wniosek złożyła osoba bliska zobowiązanego, ale nie wskazała, że jest pełnomocnikiem – co wtedy? A jeżeli wskazała, że jest pełnomocnikiem, ale nie dołączyła pełnomocnictwa?
- Czy można stworzyć wzór wniosku o udzielenie ulgi w spłacie i zobowiązać stronę do jego stosowania?
- Czy dopuszczalne jest złożenie wniosku o ulgę, jeżeli toczy się postępowanie egzekucyjne dotyczące tej kary?
- Jakie są rodzaje ulg w spłacie należności?
- Czy organ jest związany rodzajem ulgi wskazanym przez stronę?
- Czy ulgi w spłacie można zastosować tylko na wniosek, czy także z urzędu?
- Czy organ jest związany ilością rat wskazaną przez stronę?
- Czy organ jest związany wysokością rat wskazaną przez stronę?
- Jeżeli strona wskazuje termin płatności pierwszej raty, ale jest on na tyle krótki, że z pewnością upłynie jeszcze podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego – co wtedy?
- Czy organ jest związany terminem odroczenia płatności wskazanym przez stronę?
- Czy organ jest związany zakresem umorzenia kary wskazanym przez stronę?
- Co zrobić, jeżeli strona nie wniosła opłaty skarbowej od decyzji? Kiedy taka opłata jest wymagana, a kiedy nie?
- Czy strona może wnioskować o udzielenie ulgi w zakresie odsetek?
- Co jest ważniejsze – tytuł podania, czy jego treść? Co jeżeli występują rozbieżności? Jak odkodować podanie? Jakie organ ma narzędzia prawne ku temu?
- Czy odsetki biegną dalej po złożeniu wniosku o ulgę?
- Czy można uzależnić prowadzenie postępowania ulgowego od konieczności uiszczenia kosztów upomnienia przez stronę?
- Na podstawie jakich przepisów prowadzić postępowanie o udzielenie ulgi w spłacie kosztów upomnienia, jeżeli wniosła o to strona?
- Wniosek złożył jeden członek zarządu spółki. W KRS jest informacja, że do reprezentacji spółki wymagane jest działanie co najmniej dwóch członków zarządu łącznie. Co zrobić?
- Członek zarządu spółki, który złożył wniosek, został odwołany z pełnienia tej funkcji w trakcie postępowania o udzielenie ulgi? Czy ma to wpływ na procedowanie tego wniosku?
- Strona przywołuje błędne przepisy prawa w swym wniosku – czy ma to wpływ na jego rozpoznanie?
- Strona będąca osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której przepisy szczególne przyznają zdolność prawną – jakie dokumenty powinny znaleźć się w aktach postępowania administracyjnego w celu wykazania istnienia tej osoby, jej reprezentacji?
3. Przesłanki udzielania ulg
- Ulgi z urzędu – jakie przesłanki i czy są obligatoryjne? Jaki jest cel udzielenia ulgi z urzędu?
- Jakie przesłanki muszą zostać spełnione, aby udzielić ulgi w spłacie na wniosek?
- Co to znaczy, że przesłanki udzielania ulg mają charakter ,,klauzul generalnych”?
- Czy istnieją jakieś okoliczności, które nakazują wydanie decyzji odmawiającej udzielenie ulgi?
- Jak rozumieć ważny interes zobowiązanego?
- Czy ważny interes strony to tylko kwestie majątkowe?
- W jaki sposób interpretować interes publiczny?
- Czy interes publiczny jest ważniejszy niż interes zobowiązanego? A może na odwrót?
- Uzasadnione względy społeczne i gospodarcze, w szczególności możliwości płatnicze zobowiązanego – czym są, jak należy te pojęcia interpretować w praktyce?
- Czy powołanie się przez stronę na kradzież jej majątku (np. gotówki przechowywanej w domu) stanowi podstawę udzielenia ulgi w spłacie należności?
- Czy przewlekła choroba strony (np. choroba alkoholowa) stanowi przesłankę udzielenia ulgi?
- Czy ciężary wynikające ze zobowiązań prywatnych (np. kredytów) uzasadniają udzielenie ulgi w spłacie należności publicznoprawnej (administracyjnej kary pieniężnej)?
- Umorzenie administracyjnej kary pieniężnej – jakie okoliczności mogą uzasadniać taką ulgę?
- Wniosek o rozłożenie na raty – strona nie ma możliwości finansowych uiszczenia kary pieniężnej, ale wątpliwa jest także spłata przez nią rat. Czy można udzielić ulgi w postaci rozłożenia na raty? Jak by to wyglądało w przypadku wniosku o odroczenie terminu płatności?
- Jak wyznaczać odroczony termin płatności? Jakie są determinanty tego wyznaczenia?
4. Ulgi dla przedsiębiorców
- Co to jest pomoc publiczna?
- Jak ocenić, czy ulga stanowi pomoc publiczną, pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie?
- Jakie dokumenty musi złożyć strona będąca przedsiębiorcą? Kiedy powinna to uczynić?
- Czy niedołączenie dokumentów wymaganych przez ustawodawcę jest brakiem formalnym?
- Czy strona we wniosku powinna wskazać, że jest przedsiębiorcą? Co jeżeli tego nie zrobi? W jaki sposób dowiedzieć się o tym, czy strona prowadzi działalność gospodarczą? Kim jest przedsiębiorca? Czy musi być wpisany do rejestru?
- Jakie są konsekwencje udzielenia ulgi w spłacie przedsiębiorcy bez oceny dopuszczalności udzielenia mu pomocy publicznej?
- Czy administracyjna kara pieniężna musi mieć związek z wykonywaną działalnością gospodarczą, aby istniała konieczność badania dopuszczalności pomocy publicznej?
- Czy udzielenie pomocy de minimis wymaga wydania zaświadczenia? Na jakim etapie takie zaświadczenie należy wydać? Czy na wniosek strony czy z urzędu?
5. Postępowanie wyjaśniające i wydanie decyzji
- W jaki sposób wytyczać zakres postępowania dowodowego?
- Czym jest warunkowa subsumpcja i dlaczego ma tak istotne znaczenie przy prowadzeniu postępowania i wydaniu decyzji?
- Czy organ kieruje się okolicznościami na dzień złożenia wniosku, czy też na dzień wydania decyzji?
- Czy wydając decyzję można oprzeć się wyłącznie na twierdzeniach i dowodach przedstawionych przez stronę?
- Jakie rodzaje dowodów są dopuszczalne? Jakie dowody są najbardziej przydatne w postępowaniu ulgowym?
- Czego nie można uznać za dowód? Co w takiej sytuacji?
- Kiedy trzeba prowadzić dalsze postępowanie dowodowe?
- Czy wydawanie postanowień dowodowych jest obligatoryjne?
- Jak oceniać dowody? Jakimi kryteriami należy się kierować?
- Strona składa dwa dowody z dokumentów, które są ze sobą sprzeczne. Na czym oprzeć decyzję?
- Jak należy się zachować, jeżeli strona w trakcie postępowania o udzielenie ulgi spłaci część lub całość kary pieniężnej?
- Jak należy postąpić, gdy strona w trakcie postępowania o udzielenie ulgi cofnie swój wniosek?
- Wezwanie strony do złożenia wyjaśnień – pod jakim rygorem?
- Jak wyznaczyć termin płatności pierwszej raty albo termin odroczonej płatności? Czym się kierować?
- Czy można odmówić udzielenia ulgi, powołując się wyłącznie na interes publiczny?
- Co oznacza dwuetapowość postępowania w sprawie udzielenia ulgi?
- Czy prawidłowe jest powoływanie się na uznanie administracyjne, jeżeli organ wskazuje, że nie zaistniał żaden z przypadków uzasadniających udzielenie ulgi?
- Jak nie przekroczyć granic luzu decyzyjnego? Kiedy luz decyzyjny wchodzi w grę?
- Czy można odmówić udzielenia ulgi w spłacie pomimo zaistnienia w sprawie ustawowych przesłanek jej udzielenia?
- Jak sporządzić prawidłowe uzasadnienie decyzji? Czy można prowadzić akta sprawy w sposób ułatwiający późniejsze sporządzenie uzasadnienia decyzji? Dlaczego prawidłowe uzasadnienie decyzji jest tak istotne?
- Czy można odstąpić od uzasadnienia decyzji? Jeżeli tak – w jakich przypadkach?
- Kara pieniężna została nałożona solidarnie na dwie osoby. Jedna z nich zgłosiła wniosek o udzielenie ulgi w spłacie. Czy udzielenie ulgi jednej osobie jest skuteczne także dla drugiej?
- Czy decyzję zawsze trzeba doręczyć? Czy istnieją odstępstwa od konieczności doręczenia decyzji?
- W trakcie postępowania ulgowego strona obciążona karą pieniężną zmarła – co wtedy?
- Czy przy wydawaniu decyzji w sprawie ulgi mogą być brane pod uwagę okoliczności związane z powstaniem administracyjnej kary pieniężnej (waga i rodzaj naruszenia, zachowanie się strony)?
- Strona wnosiła o umorzenie kary pieniężnej w całości, a ewentualnie o rozłożenie na raty. Przesłanki umorzenia nie zostały spełnione, ale rozłożenia na raty już tak. Jak w takiej sytuacji postąpić? Czy konieczne jest orzeczenie w sentencji decyzji o obu wnioskach? A co gdyby w tej sytuacji wniosek o umorzenie był uzasadniony – czy trzeba orzekać o wniosku o raty?
- Czy wszystkie dowody musi zebrać sam organ administracji publicznej? Czy strona ma obowiązek współpracować z organem w sprawie udzielenia ulgi? Co jeżeli tego nie czyni (nie przedstawia żądanych dowodów)?
- Strona prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe. Jak ocenić możliwości finansowe strony? Czy badamy zarobki i zobowiązania innych osób niż strona współtworzących to gospodarstwo domowe?
- Sytuacja finansowa spółki z o.o. Jak czytać sprawozdania finansowe? Jaką analizę przeprowadzić, aby sprawdzić, czy spółka w przyszłości będzie mieć środki na spłatę administracyjnej kary pieniężnej w ratach? Czy może temu służyć analiza wskaźnikowa? Jak ją sporządzić?
- W toku postępowania okazało się, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia w całości administracyjnej kary pieniężnej, ale jednocześnie spełnione są przesłanki rozłożenia należności na raty. Strona jednak wnioskowała wyłącznie o umorzenie należności w całości. Co zrobić w takim wypadku?
- Zawiadomienie o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w postępowaniu wszczętym na wniosek strony – jakie przesłanki mogą być uznane za ,,zależne od strony” (art. 79a k.p.a.)?
- W toku postępowania organ dostrzegł, że kara pieniężna będąca przedmiotem postępowania o udzielenie ulgi przedawniła się. Jakie działania należy podjąć?
- Czy można umorzyć same odsetki od kary pieniężnej?
6. Etap po wydaniu decyzji
- Od kiedy decyzja w sprawie ulgi jest skuteczna?
- Czy długość trwania postępowania w sprawie udzielenia ulgi w spłacie kary pieniężnej ma wpływ na sposób naliczania odsetek od tej kary?
- Czy odwołanie wstrzymuje wykonanie decyzji o udzielenie ulgi w spłacie?
- Czy decyzja udzielająca ulgi w spłacie w postaci rozłożenia należności na raty uniemożliwia egzekwowanie należności?
- Co zrobić jeżeli strona nie zapłaciła dwóch rat po wydaniu decyzji? A jeżeli upłynął już bezskutecznie termin trzeciej raty?
- Co zrobić, jeżeli strona nie zapłaciła należności w odroczonym terminie płatności?
- Należność z tytułu kary pieniężnej jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Należność ta została rozłożona na raty. Czy ma to wpływ
- na postępowanie egzekucyjne? O czym wierzyciel musi zawiadomić organ egzekucyjny?
- Decyzja o udzieleniu ulgi w spłacie była w całości zgodna z żądaniem strony. Pomimo tego strona wniosła odwołanie od decyzji. Czy decyzja ta jest wykonalna?
- Czy możliwa jest zmiana decyzji przez organ pierwszej instancji po wniesieniu przez stronę odwołania?
- W jakim terminie organ pierwszej instancji musi przekazać akta sprawy do organu drugiej instancji po wniesieniu przez stronę odwołania?
- Strona złożyła wniosek o wgląd do akt sprawy dwa lata po wydaniu decyzji. Czy ma do tego prawo?
- Co zrobić, gdy strona zgłosiła wniosek o wgląd do akt sprawy, które obecnie znajdują się w sądzie administracyjnym?
- Czy stronę należy zawiadomić o przekazaniu odwołania wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego?
- Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, a następnie organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji dostrzegł, że wytyczne organu odwoławczego są sprzeczne z wytycznymi sądu administracyjnego. Co wtedy?
- Transparentność gospodarki finansowej – obowiązki sprawozdawcze z udzielonych ulg.
- Umorzenie kary pieniężnej – czy to definitywny koniec tej należności? Jak to odzwierciedlić księgowo?
Prowadzący
Seweryn Robaczewski
Z zawodu radca prawny, absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Pracownik Urzędu Miasta Bydgoszczy, specjalizujący się w prawie administracyjnym, podatkowym i cywilnym.
Prawa autorskie do niniejszego programu przysługują Private Corporate Consulting Sp. z o.o. Udostępnianie, kopiowanie i przerabianie niniejszego programu bez pisemnej zgody Private Corporate Consulting Sp. z o.o., zagrożone jest odpowiedzialnością karną oraz cywilną.
